fbpx

Coronavirus

17 marca 2020

W ostatnich tygodniach cały świat żyje jednym tematem – Coronavirus. Wyjaśniamy czym jest patogen, który zmienia nasze życie, sprawia, że musimy pozostać w domu i odpowiadamy na pytanie – czy jest się czego bać?

 

W grudniu 2019 r. w mieście Wuhan, w prowincji Hubei w Chinach zanotowano kilka przypadków ciężkiego obustronnego zapalenia płuc, które miały znamiona nieznanej wcześniej choroby. Wysunięto podejrzenie istnienia nowego patogenu. Pierwsze osoby, które rozwinęły objawy tajemniczego schorzenia łączyło jedno miejsce – targ z owocami morza w Wuhanie. Już 7 stycznia chińskim naukowcom udało się zidentyfikować wirus odpowiedzialny za zakażenia. Nazwano go SARS-CoV-2.

 

Jak się nie pogubić: czym jest Coronawirus, SARS-CoV-2, COVID-19?

 

SARS-CoV-2 to jego nazwa od: Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2. Dlaczego drugi? Ponieważ ludzkość już miała do czynienia z podobnym wirusem, który w 2003 roku wywołał epidemię SARS. SARS-CoV-2 to więc nazwa patogenu. Z kolei COVID-19 to określenie choroby (czyli zespołu objawów) wywoływanej przez SARS-CoV-2.

Coronawirusy są grupą wirusów znaną nam od lat 60. XX wieku, powszechną wśród zwierząt, rzadziej wywołującą choroby ludzi. Do nich zaliczają się m.in. patogeny wywołujące SARS i MERS (epidemie w latach 2003 i 2012). Wywołują głównie choroby układu oddechowego oraz pokarmowego – od zwykłych przeziębień aż do ciężkich zapaleń płuc.

SARS-CoV-2 jest bardzo podobny do jednego z coronavirusów obecnych wśród nietoperzy. Stąd przypuszczenie, że patogen siejący postrach wśród ludzi, został przeniesiony właśnie z tych zwierząt. SARS-Cov-2 jest zupełnie nowym wirusem, dlatego żaden człowiek nie posiada odporności na niego – wszyscy jesteśmy potencjalnie narażeni.

 

Jaki jest ten Coronavirus?

 

Chociaż wirus posiada swoje pierwotne źródło wśród zwierząt, drogą mutacji zdobył zdolność przenoszenia się z człowieka na człowieka. W tej chwili nie posiadamy dużej ilości opracowanych danych epidemiologicznych (bo na to potrzeba czasu), ale możemy powiedzieć, że wirus cechuje się sporą zakaźnością. Obecnie uważa się, że jeden chory zakaża 2-3 kolejne osoby.

 

SARS-CoV-2 potrafi przetrwać na zewnątrz organizmu od kilku godzin do 9 dni– zależnie od typu powierzchni, wilgotności otoczenia i temperatury. Unieszkodliwiają go preparaty dezynfekujące z zawartością alkoholu 62-71%, promienie UV. Jest rozpuszczalny w lipidach, dlatego zwykłe mydło skutecznie go inaktywuje. Według aktualnych danych nie jest znana dokładna temperatura, która by go unieszkodliwiała. Wiadomo, że jak inne beta-coronavirusy potrafi dobrze namnażać się w 37 st. C. Tym samym – nie wierz obecnym w Internecie informacjom, jakoby miał ginąć w 27 st. C!

 

Jak można się nim zakazić?

 

Przenosi się głównie drogą kropelkową: jest obecny w powietrzu, które wydychamy podczas kaszlu, kichania, ale też mówienia. Osiada na przedmiotach takich, jak klamki, stoły i potrafi tam przetrwać przez nawet do 9 dni. Zakażamy się przez wdychanie powietrza z kropelkami wydzieliny  chorego. Ma to miejsce, gdy stoimy w jej pobliżu (tzw. bliski kontakt). Najnowsze doniesienia sugerują, że możliwe jest zakażenie przez wdychanie kropelek wydzieliny zawieszonych w powietrzu, które utrzymują się nawet po opuszczeniu pomieszczenia przez chorego. Kolejnym sposobem na złapanie infekcji jest dotykanie skażonych powierzchni, a następnie okolic ust, nosa lub oczu. Wirus wnika do naszego organizmu przez błonę śluzową dróg oddechowych lub przez spojówki.

 

Czy można zakazić się od osoby, która nie ma żadnych objawów? To zagadnienie jest wciąż badane. Ale prawdopodobnie, aby zostać zainfekowanym trzeba mieć kontakt z kropelkami wydzieliny zawierającej wirusa, która jest uwalniana podczas kaszlu lub kichania. Czyli wtedy, gdy objawy są widoczne dla otoczenia. Jednak cześć chorych przechodzi COVID-19 łagodnie. Dlatego może być zakaźną osoba, która tylko lekko kaszle i subiektywnie nie czuje się chora.

 

 

Jak rozwija się COVID-19?

 

Okres wylęgania – czyli od zainfekowania do pojawienia się pierwszych objawów – wynosi od 2 do 14 dni. Stąd ustalony czas kwarantanny to właśnie 2 tygodnie. Zwykle choroba rozwija się po 5 dniach.

 

Trochę informacji o samej chorobie:

 

– Cechuje się śmiertelnością średnio od 2 do 3%. Dla porównania wśród chorych na grypę umiera 0,1%.

– Ok. 80% prezentuje łagodne objawy i może być leczona w warunkach domowych.

20% to przypadki poważne, z zaburzeniami oddychania, które wymagają hospitalizacji.

5% wszystkich chorych stanowią osoby w stanie ciężkim: z niewydolnością oddechową, wielonarządową. One wymagają leczenia w ramach OIT.

2-3% wszystkich zakażonych umiera. W starszych grupach wiekowych ten odsetek jest znacznie wyższy.

– Osoby z łagodnymi objawami chorują zwykle 1-2 tygodni. Natomiast pacjenci w stanie poważnym 3-6 tygodni.

 

Jakie są objawy COVID-19?

 

Pierwsze symptomy zazwyczaj pojawiają się po 5 dniach od kontaktu z chorym i rozwijają się stopniowo.  Typowo są to:

gorączka >38 st. C i suchy kaszel

Rzadziej notowano także występowanie: ogólnego zmęczenia, uczucia rozbicia i bólów mięśni czy bólu gardła. Po 7 dniach u ok. 20% chorych pojawiają się trudności w oddychaniu związane z zajęciem płuc: uczucie duszności, przyspieszony, krótki oddech. Część z tych osób niestety wymaga hospitalizacji w warunkach intensywnej terapii.

Natomiast objawy, które bardzo rzadko występują w COVID-19 to biegunka, katar, kichanie i ból głowy. Taki obraz zwykle wskazuje na przeziębienie.

 

Kto jest w grupie ryzyka ciężkiego przebiegu?

 

Są to głównie osoby starsze, często obciążone dodatkowymi schorzeniami jak: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, choroby układu sercowo-naczyniowego i oddechowego, a także chorzy na nowotworowy.

A co z kobietami w ciąży? Na razie nie ma danych, aby przechodziły infekcję ciężej od pozostałych. Nie mamy także informacji, aby zakażenie przenosiło się z matki na płód. Pamiętajmy jednak, że SARS-CoV-2 to historia ostatnich 3 miesięcy. To za krótko, aby móc zweryfikować wpływ patogenu na ciążę, która przecież trwa 3 razy dłużej.

 

Co zrobić, jeśli podejrzewasz u siebie COVID-19?

 

Zawiadom telefonicznie stację sanitarno-epidemiologiczną właściwą dla miejsca zamieszkania, gdzie otrzymasz dalsze informacje.

Lista: https://gis.gov.pl/mapa/  

 

LUB

 

Zgłoś się na izbę przyjęć szpitala zakaźnego.

Lista: https://www.gov.pl/web/koronawirus/lista-szpitali

 

Nie idź do swojej przychodni POZ!

Nie idź do Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej!

Nie idź na Izbę Przyjęć lub SOR szpitala, który nie jest zakaźny!

 

Te miejsca nie są przygotowane na przyjęcie Ciebie, ani tym bardziej nie mają możliwości zdiagnozowania Cię. Udając się tam, stanowisz zagrożenie dla innych chorych oraz dla personelu medycznego!

 

 

Jak uchronić siebie i innych przed zakażeniem?

 

Stosuj się do poniższych zasad:

– często myj ręce wodą z mydłem. Rób to dokładnie, przez min. 30 sekund,

– jeśli nie możesz umyć rąk – stosuj płyn dezynfekujący na bazie alkoholu,

– unikaj dużych skupisk ludzkich,

– unikaj szczególnie osób kaszlących i kichających. Zachowaj odstęp min. 1 metra,

– unikaj dotykania twarzy, szczególnie okolic nosa, ust, oczu,

– zasłaniaj twarz podczas kichania i kaszlu, np. łokciem,

– unikaj bliskiego kontaktu z innymi osobami (również tymi bez objawów choroby): nie przytulaj, nie całuj, nie podawaj ręki na przywitanie,

– często wietrz pomieszczenia,

– unikaj dotykania różnych powierzchni: poręczy, blatów. Płać kartą.

 

Nie ma dowodów, aby długotrwałe noszenie maseczek przez zdrowe osoby chroniło przed zachorowaniem. Paradoksalnie przez wilgotną maseczkę wirusy całkiem szybko przenikają. ZDROWI LUDZIE NIE POWINNI NOSIĆ MASECZEK! Chyba że opiekują się chorymi. Natomiast, jeśli jesteś chory, kaszlesz lub kichasz – załóż maseczkę. Dalej będziesz zakaźny, ale przynajmniej ograniczysz rozsiewanie patogenów wokół siebie. Myśl o innych.

 

A co ze szczepionką?

 

Nie posiadamy szczepionki na żadne wirusy z grupy corona, w tym także przeciwko SARS-CoV-2.

Laboratoria nieustannie nad tym pracują, jednak proces tworzenia szczepionki może potrwać bardzo długo.

 

Jak wygląda leczenie COVID-19?

 

Nie mamy swoistego leczenia. Opiera się ono o leki objawowe, tlenoterapię, właściwe nawadnianie chorego oraz opiekę w ramach intensywnej terapii, jeśli jest taka potrzeba. Eksperymentalne leczenie obejmuje niektóre leki przeciwwirusowe, przeciwmalaryczne oraz anty-HIV.

 

Pamiętajmy, że mierzymy się właśnie z całkiem nową sytuacją epidemiologiczną. Wirus oraz choroba są wciąż badane, opisywane. Stan wiedzy dynamicznie się zmienia. Dlatego śledźmy aktywnie napływające informacje i bądźmy krytyczni wobec nich, ponieważ nie brakuje mylących fake-newsów.

 

Literatura

  1. https://www.ecdc.europa.eu/en/novel-coronavirus-china/questions-answers
  2. https://www.ecdc.europa.eu/en/factsheet-health-professionals-coronaviruses
  3. https://www.worldometers.info/coronavirus/coronavirus-symptoms/
  4. https://www.dhs.wisconsin.gov/publications/p02608.pdf
  5. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019
  6. https://www.gov.pl/web/koronawirus

 

lek. Joanna Rozwadowska-Magda

Zobacz inne posty

Onocholiza – Podologia
30 kwietnia 2020

Onocholiza – Podologia

Czytaj więcej
Czy kiwi może uczulić ?
23 marca 2020

Czy kiwi może uczulić ?

Czytaj więcej
Porady dla alergików w związku z infekcją COVID-19
9 kwietnia 2020

Porady dla alergików w związku z infekcją COVID-19

Czytaj więcej